بگذار دستان یخ زدەام آب شود
یخ دستانم را بردار
تا آب نشوم
من در تو حل شدەام
من همان هیدروژنیم که به هوای تو آب شدم
و هر روز در تو آب میشوم
Shareبیل تا پاگهیل رچریاگم
رچێ بکریوه
رچ دهسهیلم ههڵگر،
ئهر وه پێت ناکرێ رچ دڵم ئاو کهی
دهس ههڵگر تا سهراپای جهسهی ئاوییم رچ نهوهساگه
ههڵم که!
من وه پهسایا له تو ههڵ کریامه
ئاوێگم ههڵکریامهسه ئهڕا ئاویاری دڵ نهڕچیاگ تو
ههیهو له سهر فهسڵنامهیێ موخت
قوتکهی باوهڕ دانانه،
یا چرچه چرچ
پای
وای
لای
سای
یای گردنه
و باوش وه مل سروهی چهوهڕی بین کردنه
ههیهو
ههڵهمهقوو وهارهقولی
وه گهرد یاگ گردنه
و یا وه سهر تا وه پا
(شێر فولکوریک)
ئاو سەر سەراوێ، ئاو سەر سەراوێ
یە رووژ راگەم کەفت، ئاو سەر سەراوێ
دیم ک نیشتگە تەرک تەراوێ
کونە پڕ مەکەی باوان خراوێ
کونە پڕ مەکەی لە دەلیای بێ پەی
پەنجە شمشاڵی قامەت وێنەی نەی
پەنجەی شمشاڵی مەژەن وە ئاودا
باوەڕ و بەسان پشت
وە خەوییگ چووار گووش و خشت
لاتیر نەیان وە تیرەیل وێڵ گشت
هەلوورک نەوەسان وە تیر بەرق خەیاون پشت
تیڕ کردن لە چشتەیل زشت
تیراوی گردن وە ناو مشت
تیر کردن ئەڕا مڕمشت
تێر نەوینت وە هوڕشت
وە کوو باریم وە کوو بژنەفیم، بییە یە کورپەی بوویچکەلەییگ ک لە سەرمەکانێگ فرەفرە دوویر، سوکنا داشت. سەرمەکان بوویچکەڵە ئەوەقە دوویر بی، ک چەوچەو کار نەکردیا، تا چەو کار کردیا دوویر بی، لە بنار و پایەمان کوویەی زاگورس، فرە دوویرتر لە کوویە چەرمگ و کوویەی قاف. بوویچکەڵە خوەی تاخ تەنیا زندەگی کردیا. کورپە لە دار دنیا، تەنیا یە هەسارە داشت و یە پەل رەیهان. هەسارە شەوەکیان زوویهاتیا دەیشت نزیک دەم قەڵاچەی بوویچکەڵە، یە دەنگ چڕیا، کورپە، لە قەلاچەیهاتیا دەیشت، لە ناو وەرتارمەگەی نیشتیا، یە بسکەی کەفتیا سەر لێوی و نەخش خەنەیگ لە روومەتێو وەل هەسارەگەیا تا یە ماوڵ قسەگەیلێگ کردیان ک کەس سەرە لێ دەر ناوردیا، بەس دووینسیای بزەی سەر ڵێو بوویچکەڵە جوور گولاخی وەهاران، گوڵوەچ دەر کردگە. هەسارەیش ئەوقە ئەو ناوە مەشخەڵانی کریا ک بنیایەم هەریان تریفەی بیاد. کورپە دوویای ماوڵێگ هەر لە بانجیلەگە لە ژێر تریفە ، وەختی هەسارە داشتیا ئەڕای بەیت وەتیا و گورانی چڕیا و لای لای ئەڕا کورپەی کردیا، خەوی بردیا.
تاقهت له بازار بێ رهخمی
شوون دوکان سڵامهت فرووشی زانستیا
وه کهل دا و و دهرمان،
پاچێگ، خوهشدڵی و گومهڵێ چارهسهری،
مامڵه کردیا
ئهوڵادهگهیل زادهی سهر خوهش و دڵ گهرم بی
ئهر چه مهیوهتهی زهرمه زلی ههیمهیێ فره نهوی
کهمیش نهوی
مهیوهتهی بازی
وە کوو باریم وە کوو بژنەفیم، بژنەفیم وە یە دوویەت پاتشاییگ ک دڵ لە دنیا بڕووی و ئەڕا خوەی هەر شێر خوەنیا، مناجات کریا و کتاو خوەنیا. پاتشا و کاخ نشینەیل دی فکر کردیان ک دوویەتەگەیان شێت بییە و لە لێ قوومیاگە، یا شایەتیش دەسە لێ وەشاننە. ئەوە بی دی کارە پێ نەیاشتن.
بان یاگ بگریم
ئهر ئێساس گردهمانه قهڵادووشان
رخمان نهچوو
وه دهس بازی له گهرد ئشق
زاورمان نهچوو
وه بسکهی سداقهت
چهو بقرتنیم
ئهر غهریبی له تهنیایی
ئی پا و ئهو پا کرد
ماچمان کرد
سڵامان کرد
یا ئهڕا خواردن لیوانێ دهمه تهقه
قالیچه
(ئی شێره له راسای مهسایل دو فهرههنگی له ناو چهگهیل کوردنیشن و خارج وهتریاگه. چووار چووهی شێرهگه له رووی نهخشهی تهون کردن له سهر یه قالی داڕشیاگه. ئهڕا خاسترهالی بیین له شێرهگه، چهن کهلیمه تهوزی دهم:
تهوق: ناوڕاس قالییه. کهلیمات نزیک: تهوق سهر
شیرازه: کنارهگهیل قالییه له بن ریشه
دهنگ پای ئاو (صدای پای آب)
شێر فارسی له سهراب سپهری
وه خێڵ کاشانم
روژگارم خراو نییە.
تیکە نانی دێرم، پوڕوویشە هووشێ، توک دەرزی زەوقێ.
داڵگێ دێرم، خاستر لە پەل دار.
دووسەیلێ چوویهاژەی ئاو.
و خواییگ ک لەی نزیکەیلە میلکان خستگە:
وهختێ تو
فڕفڕهی کڕکپی و بێ دهنگی
وه فڕه وه دهسم فڕانی
فڕ و فێڵ پیری
فڕه کرده ههفت تهوهق بن زهوی
وهختێ تو
یه توونگ ههور
خوڵکم کردی
ههرجن تا دارسان چهمانن
خهنین پیری ئهڕام کیشهاورد
وهختێ تو
ئشق 2000
ئشقهاتیا
مهیل ئیمهیل بوو
هاتیا
ههناردن ئێساس بوو وه عهقڵ ماواره
هاتیا
دڵهجیقهی دیدار بوو
هاتیا
لهزهت دیین وێنه بوو
له ئسکهنر دوشکی کامپیوتر
ئشقهاتیا
مینهی ناونیشان زهمان بوو
هاتیا
شوونه پای وهخت بوو
کەسێک بیم لە هەڵەو خووارکەی سوڕسوڕان
شووخی سوڕ دیام
کەسێکتر لە هەڵەو بانکەی چەو و رووی
تکنولوژی ئازمایش کردیا
و چەوە رێ دووایێگ (دوعا) لە دڵێ قورس و بێ ریا
ئەوسا ک لە دەور و وەرێ کاکەییک بی و مەمووێیگ
لفانهی من
لفانهی من
سادهی بێهاوتای من
ههموویشه ئاشق تهمام ئهیار من
گووش دهر من،
وه دڵرهخمیتهرکستانت
وه بار و خهم سهر روخسارانت
وه کهف ئاخ دڵ و چهو پڕ وارانت
من شهیام
ئهگهر گڕێ تاقهت بخوهنیایت
و خولاسهیشێ ئهڕا من بوهتیای
له من تا ئیمه
کهی پهپوویله خیاڵ تو
کوانتوم نوویر شهم دڵ بوو کهیێ
کهی خهزاڵ دهیشت زهین تو
پرشنگ تریفهی مانگ دڵ
پرس جوو کهی
کهی نوویر چراقوهیێ راوچی روومهت تو
خوهی له مهنشور ئێساس دڵ من رهد کهی
کوردی جنوبی
کوردی کرماشانی، ئیلامی، خوارین، گورانی، کهلهوڕی، فهیلی، لهکی،… کامیان دورسه؟
ئنتخاب ناو ئهڕا قسه کردن وهئی شیوه زووانه بیهسه گیچڵاوێگ ک دهس وه قهڵهمهیل ئی ناوچهگهیله دوچارێ بینه. له ئی مهورده ئیمه توویش چهن ئنتخاب بیمن:
بنهچهك
خهو زڕنهی خهوهیل شیرن
چهتوایه لێم
سکڵ بڵێزهی کهیان بێ دهنگ و دوونگی
چهتوایه لێم
کهیێک ئازار و چز
چهتوایه لێم
زهردهسیری خوته و بووڵه
چهتوایه لێم
گهماڵ دم بووره زهوی سهودا
چهتوایه لێم
نامه سیس ههڵاتگه
پنگ کردگه
تلیفون واقێوه بردگه
لهرز کردگه
ئیمهیل چیهسه کوڵگه
سهرد کردگه
هاتن وه سوویخورمه دهیه خووهی
سین کردگه
دیدار سهرده، دودڵه، لامله
تورش کردگه
رهشهمه پاتشاس
وه سووهیلا
وه شهوهیلا
ههر کڕیوهس
کوڕ کهچهڵ
دایه کهیوانوویگ بی ک له دار دنیا تهنیا کوڕێگ داشت ک کهچهڵێ بی. دایه کهیوانوو چیاده دهر دهیشت ئهڕا کار و وهردهسی ئیهی و ئهو ک بهشکم تیکهی نانێ دهر بارێ ک وهل کوڕهگهیا بخووهیدهی. کوڕ کهچهڵ فره تهمهڵ و قنگه بی، جوورێگ ک گشت یهکی وه پێ توویلهکی کردیا، ک تو فره بێ قیرهت و بێ ئورزهیت ک ههمرایێ دێریت له سهر سفرهی داڵگت نان خوهی.
داشتن
ئهگهر چه بهزم دهس بهتاڵیم
ههمرای سێ جار وه فکرێ نهچیه
ئهگهر چه له پانایی دهس تهنگییم
بووڵه جوڕهی نیاز
رووژی یه گومهل پڕقوویچ
وه جنس هوویچ
ئهڕا جوویجگهیل تهوهقووێ
وه شکڵ پڕ پێچ و خلوویچ
بهیێوه
زووان داڵگی
(ئی مهتڵهوه وه شیوهی سیمنار پالتاکی له دیوهخان پالتاکی یارسان یه جار ئرائه بییه)
باسهگه وهگهرد چهن پرسیار دهس وه پێ کهیمین:
ئایا زووان داڵگی نیازه یاگ بگریهی؟ وه تاریف زووان داڵگی چهس؟
زووان داڵگی له دیدگای ئلم پزشکی چو جووری دووینتریهی؟
دڵگهرمی
تووام گیره بکهم
ئهقه
تا وه ئهسرم
دهریاییگ وههاز و حهرهکهت
دوورس بوو
تا وه نوزوویلهم
وهرهنسکێ وه نجات
دوورس بوو
تا کهشتی ئلتماسم کل بکهمه ئهڕای
تا باریدهی ئهڕام
ئهرهاتوو
سووار کهشتی قوروان سهیهقهم نهوی
شریخنم
دگان ههڕهیی
وه کوو باریم وه کوو بژنهفیم ,بییه یه پیاگ و ژنێگ ک وه خوهش و خوهش مهنی وهل یهکا زنگانی کردیان. ئهوان شهش کوڕ پشتهل پشت داشتن. پیاگ و ژن دایم له خوا لاڵکیانوه و مونجات کردیان ک یه گهله دوویهت ئهڕایان بیاتیا. دی ئهوقه لاڵه و دووا کردیان و تهنگه تاوی داشتن ک دی گشت ئاجز کردووین.
بژهن
ئهید خاونکار وه سهرجهم ملهت کورد بمارک بوودن
بژهن! بژهن!
تهموویرهیهاتن بژهن
کهڵامێ بکه
له درێژی ئی ناوههین وازه
دڵه کورپهمانه
بژهن
له شووڕی رهنگ ئی دریژییه
دڵه فڕهمانه
بژهن
له سووڵی تام ئی دوویریه
وه کوو باریم وه کوو بژنهفیم بییه سێ برا ک له دهورهی قهدیم وه گهردیهکا له سهر ماڵ باوگیان زنهیی کردیان. برا گهوراگه ناوێ یهڵهگونه بی، برا ناوڕاسینه دوگونه ناوێ بی و برا بوویچکهڵه برامنه ناوێ بی. یهڵهگونه و دوگونه ههسووی بین و دایم وه گهرد برا بوویچکهڵهگهیان دم کوتیان، ههڵبهت فرهیش ئاقڵ نهوین. برا بوویچکهڵه، برامنه، ک ئایهم ئاقڵی بی، ههر کهش وه گهردیانیا کنارهاتیا و گوولیان دیا ک سهر وه سهرێ نهنهن.
رهنگ
شێر هوویله
هوویل بهرزه
بهرزی غروره
ئێساس پهره
پهر نهرمه
نهرمی خاسه.
ئارزو سهوزه
سهوز ئومێده
ئومێد ههتیاجه
مهسی ههمسه
ههمسی تهسکه
تهسکی خووهشه
ئشق قرمزه
قرمزی ئاگره
ئاگر داخه
دووسی بهنهوشه
یه رهنگی
تو له روو راسی زاورد چوو،
من له ههڵهو بانکهی ههوره تریقه
من له هوڕشت ههوسهڵه
بێ تاقهتم،
تو له کووڵمان یه رهنگی
من له ئشتیاق وه گهرد تو بین
دوویهشهو تا توک لوویت دهنگ
ماچ کردم،
کهرهم
وه کوو باریم، وه کوو بژنهفیم بییه یه پیاگ جفتیارێگ، ناوێ کهرم بی. کهرهم ههر چێ رووژه گایێگ داشت بردیادهی جفت، شهوهکی تا ئێواره جفت کردیا. کهرهم وهختێ تواستیا وچانێ دهر بکهی و چاییگ بخوهی، یه خرسێگ وهو دوویر نزیکه بی، هاتیاده لای کهرهم نیشتیا وه گهرد یهکا قسه کردیان. کهرهم جار و بار ئهڕای سهرهاتێ باس کردیا، خرسێش چووین وه قسه و ههکایهت خوهشێهاتیا، ئهوهگ رووژه بێ تاقهت وسیا تا بزانێ کهی کهرهم وچان دهربکهی و بایده ئهڕا لای و گووش بییهیده پێ.
مشێگ و قولهمشتێگ
(له سری قسهگهیل ناوچهی گوران، شیوهزار قسه کردن ئیلام و کرماشانات)
قسهی ماموو روی کهژوای کهژ
(له سری قسهگهیل ناوچهی گوران، شیوهزار قسه کردن ئیلام و کرماشانات)
کتاو ههی روو
(شێر نهو کوردی گورانی، شیوهزار قسه کردن ئیلام و کرماشانات)
شار پڕ ههسارهیگ
وڵنگه وڵنگی بی
له پهڕهی ئهوهڵ ئی کتاوه
پڕ له خومچهی بسکه و گوڵ خهنین بی
له پهڕهی دویێم ئی کتاوه
وههار پڕ له گوڵی بی
(کوردی گورانی، شیوهزار قسه کردن ئیلام و کرماشانات)
مانی ئاگر نهقاشی
تو وه قهی دهنگت
وێنهی چووپییگ
نهقاشی کردی
من ئهو دهمه
وه بان زهڕینهو و سیمینهی دڵباختنم
شوون دهنگ ئاگر
مهقام بهنی کردوویم
یه ئهوهڵ جار نییه
قوتکهی ناشناس
له خوومان شاریکی دڵقرچیان
وهتی: “پهپکه برشیا!!!”
وتم تییهم
- وهتی چووی؟
وهتم رێ شاردن دڵه پسکهت ناسم
ئیه رییهگهی ئاشقانه
ههڵێ گرم
- وهتی چووی؟
وتم وه یه جاموویلک ئاگر
19
(شێر نهو گورانی، شیوهزار قسه کردن کرماشانات و ئیلام)
19 کهش سیاسی ترین سهر لوویتکهگهیل فهرههنگ
ههساره موسهلهس کردم
19 کهش زهریفترین نوقتهگهیل ئێساس
فامیم
19 کهش دریژترین رێ ئشق لههافزهی ئێتماد
زهخیره کردم
18
(شێر نهو کوردی گورانی، شیوهزار قسه کردن کرماشانات و ئیلام)
ههیژده ساڵ نوویر کاڵین
زهڕه وه زهڕه
مهوج وه مهوج
ههیژده ساڵ خیاڵ وه تایه ناین
چهپک وه چهپک
بافه وه بافه
ههیژده ساڵ کیشهی بهرهکهت کردن
رهشکه وه رهشکه
ویتکه
وه کوو باریم وه کوو بژنهفیم، بییه یه دوویهتێگ ک داڵگ نهیاشت. دوویهتهگه ناوێ ویتکه بی. ویتکه وهختێ کوڵپێچک بی، داڵگی له سهر زا مرد. ویتکه یه باواژن داشت ک فره سهر وه سهر ویتکه نیادن و هوو.یچوهختیش بێکار نهیشتیادهی. باوهژنێ یه دوویهت خوهی داشت ک ناوێ توویڕک بی. باواژن ههرچێ کار سهخت سهخته دیاده مل ویتکه. باواژن ویتکه کل کردیاده گهرد مانگایا و یه باوش پهمگ دیاده پێ تا وه گهرد خوهیا شی بکهیێ.
شک
چارهمان له جنس دوویهکهس
سهرهاتمان وه رهنگ شهوهکی
ئێقه ههره مهکه
نهویش
قرم قاڵ ئیمه وه رووشنی
سادهگییه
چووین دو دڵی من وه گهورهیی یه کهفه
دوویهشهو خهو سووه شهو دیم
خیاڵ دیدار قسهی ئاخره
چاره
(شێر گورانی شیوهزار قسه کردن کرماشانات و ئیلام)
له کوڵهپسکی خووهمان شارکی
ههوهس،
گڕ بی
له بان کورپه کورب داڵ
شهوق،
بردن بی
له تریفهی زڕی وڕی بردن،
دڵخووهشی چشتێ تر بی.
له زهڕه مشتهکی پهژاره
بهو
بهو تا له کووچهی خهڵوهت بێ دهنگی
وتهنیهیلم سهنگفهرش
قهیهم خهیریت بکهم
بهو تا له تماشاگهیل
نیازێ تر یاگ بگریم
وه گهردێ دڵه چوویزه چاپ بکهیم
بهو تا فاسڵهگهیل ئهڕا کهسهیلێ تر
له زووان نزیکی دیلماج بکهیم
گلاره
گلاره دوویهت منه
ک له سهرهات ههکایهت وار
خیاڵات من تییهیێ
خهرمانهی گیسێ
چووی پهری چل گیس
جفتێ چهو دێرێ
چووی گردهکان
سروهی ئهترهاتنێ
چووی وههاران
له ناو گوڵهیل گهنمیوار خهو داڵگێ
رهد بی
گلارهی من
مله سوویر
مله سوویر دڵ فره سوویره
مله سوویر ناو کووڵان ههکایهت و داستانه
ناو ههین نهسر و نهزمه
مله سوویر تهکیهی خنجگه دو تاییه
سهرگهرمی و بازی پڕ خیاڵه
راوێژگهر باریکهلی ههوس و
چاخیلکهلی خواردنه
ئهولای خرچه خرچ
خواب 6
بخواب دیدم
کسی گفت دلم گرفته رفیق
گفتم بروی دیوار خالی فیس بوکی نقاشی بكش
یا خطی بکش
جرعهایی درود سر بکش
و بنویس دلم از ایمیل یاران قدیمیخالیست
بدنبال آشنایی از سرزمین دلمم
که بمن زبان آشنای کودکیم را
خهو (6)
خهو دیم
کهسێگ وهت دڵم گریاسن رهفیق
وتم بچوو وه بان دیوار خالی فهیس بوکێگ یه نهقاشی بکیش
یا خهتێ بکیش
یه گوپ شهروهت مانه نهوین سهر بکیش
خوا قهوهت بییگ بکیش
و بنوویس دڵم له ئیمهیل یاران قهدیمیخالیه
شبان غافل از برههایی بود که
تازه بر سر سفرهی چمن زندگی
چراییدن لحظهها را
با نی او آموخته بودند
و بی نی و نوای او آب زمانشان بی ثانیه بود.
فرزند دلوشیها
هیچگاه به خواست خود
دل به سفر بسوی سفرهی چمن نبسته بود
ئهر ویشم
ئایهم بایهس داسوویلهی ههوهسێ
تازه سهقا بوو
وهی باوهتهسه تا خهو دابهیلێ ک وشک ههڵاتگه
وه پێ دهرهو بکهی
ئهر ویشم
ئایهم بایهس هومار زهینێ
دایم دهر زانیاری
وه رووی ههناسهیل گهرم وا بوو
وهی باوهتهسه
ابراهام لینکلن، 16 همین رییس جمهور آمریکا (1861-1865) یکی از نام آوران و بزرگان صاحب نام دنیا است. در زیر نامه ی ابراهام لینکلن به مدیر مدرسه ی پسرش است، کسی که با دیو پلیدی جنگید و نیکی را برای همگان به ارمغان آورد.
این را به خوبی میدانم
پێشواز مهرگ ئهسبهگهی
بێ ئهوهیک له ههوای وهرهڵا کردن
دهمێگ لهوهڕیاووی
پهنج سهیره وه تاو
نا بان باڵ سیمورخ تلیقهی سوو
پێشمهرگه تفهنگ وه کووڵ نهووی
تهنیا یه جانتا ههناس گهرم
و جاموویلکێگ خووا و
دڵێگ زهخمیوه گهرد خووهیا بردیا
پیشاز مرگ اسبش را بی آنکه از هوای رهایی
ازدحامیچریده باشد
پنج قفس قناری را با خود شتابان
بر بال سیمرغ سحر گذاشت.
پیشمرگ تفنگ بر کول نداشت
تنها خورجینی از نفس گرم و
جامینمک و قلبی زخمیحمل میکرد
ئهگهر ئوربیتال دووس داشتن
ئێساس ئلکترونهیل نهفامیا
ئهگهر پروتون ئنسانیهت
وه نێرو جازبهی ئشق ئلکترون
باوهڕ نهیاشتیا
(F=-kq.q’/r^2)
ئهگهر هوفرهگهیل فهزای زنگانی
ئهڕا ئلکترون وه وجوود ناوردیا
خوهی رێ چیین وه مل نگردیا
ئلکترون دڵخوهشییگ چوو
تا هوفرهی ئاشقێگ وه شوونێ بای
مله سوویر ناو کووڵان ههکایهت و داستانه
ناو ههین نهسر و نهزمه
مله سوویر تهکیهی خنجگه دو تاییه
سهرگهرمیو بازی پڕ خیاڵه
راوێژگهر باریکهلی ههوس و
چاخیلکهلی خواردنه
ئهولای خرچه خرچ
دهنگ پای مله سوویر
شاوهی دهنگ کهڵام دلگهرمیکاکهس
ساییڕکی شیرنێ ک دایم و دهرهم
هاتیا خهوم
فکر نهرمێ ک ئونجگ وهخته
هاتیا مێوانیم
خیاڵ فورمووڵێ ک ههوسهڵهی وه گهردما
بهش کردیا
له تهنیایی یه پروگرام بهرنامه رشیاگ
له بهیسیک موقهدهماتی
لێوه کوڵه و بسکه
دهرد گرانه
وای ههڕهکیاگه
دهرد کارییه
وای بڕیاگه
چما گولهی وێڵ خوواردگه
فره وهخته دووینریاگه
ههزار پهل وه پشت سهر نریاگه
ههزار و یه پهل له وهر رێ نریاگه
پهلهیل نهڕزیاگه
تهنانهت سهوڵ یادگاریهیل خووهش دامهزریاگه
ئیوهیش بووینن
ههزار دهراو
ئهر دی چونوویر وه ناو ههناسێ نییه،
گونای داڵههوو نییه
ئهر چهم چیهمهیلێ خالی وه نیلوفهره
گونای سهراو نییه
ئهر رهنگ زندهگی ههڵاڵه
وه ناو رهگهیلێ وههاتوو چوو نییه
گونای ناو باخ نییه
ئهر سهوهتهی دڵێ خالی وه دڵه جیقهی سێف نهوبهره
“متون تحریف شدهی یهودی، عامل ظهور نحلههای شیطانی” و اهانت به جامعهی اهل حق یارسان
